QUORUM SENSİNG EO

QUORUM  SENSİNG  inhibisynu yapan esansiyel yağlar:
pseudomanas: clove, tarcın  nane, gül, lavanta
e.coli: nane, gül, lavanta, biberiye, ıtır

QUORUM SENSING

QUORUM SENSING (ÇEVREYİ ALGILAMA SİSTEMİ) İNHİBİTÖRLERİ: Bakteriyel enfeksiyonların kontrolü ve tedavisi için umut vaat eden yeni stratejiler

Doç. Dr. Gülgün TINAZ


Bakteriler birbirleriyle nasıl ileti șim kuruyorlar? •Bakteriler birbirleriyle ileti șim kurmak için küçük sinyal molekülleri kullanıyorlar
Bakteriler bu sinyal molekülleri aracılığıyla yeterli ço ğunlu ğa ula șıp ula șmadıklarını izlemekte ve yeter ço ğunlu ğa ula ș tıkları anda da virülens faktörlerinin üretimi gibi kritik gen ekspresyonları tetiklenmektedir.

 Hücreler arası iletișimi sağlayan bu haberleșme sistemi çevreyi algılama (quorum sensing) olarak adlandırılır. •Bu olay bakteriye kendi hücre populasyon yoğunluğunu izleme ve buna bağlı olarak davranıșlarını düzenlenme olanağı verir.

Böylelikle, konakta enfeksiyon olu șturabilecek yeterli ço ğunlu ğa ula șıncaya kadar ba ğıșıklık sistemi tarafından patojen bakterinin fark edilmemesi sa ğlanarak ba șarılı bir enfeksiyon süreci olu șturulur.

Biyofilm, bakteriyi ba ğıșıklık sisteminden koruyan bir yapı…. •Biyofilm içindeki bakteri planktonik bakteriye göre antibiyotiklere 1000 kat daha dirençli!!!!

Son zamanlarda yapılan araștırmalar, bakteriler arası iletișim sisteminin bozulması durumunda bakterilerin koordineli davranamayacakları, konakta kolonize olma yeteneklerinin azalacağı ve bunun sonucunda bașarılı bir enfeksiyon süreci ortaya koyamayacaklarını göstermektedir


Günümüzde bakteriyel enfeksiyonlar ile sava ș için tercih edilen antibiyotik kullanımı gibi klasik yöntemler; •protein sentezi, •DNA replikasyonu ve •hücre duvarı sentezi gibi bakteriler için önemli i șlemleri engelleyerek onları öldürerek yok etme temeline dayanmaktadır.
 Ancak bu yöntemler bir süre sonra antibiyotiklere kar șı dirençli populasyonların ortaya çıkmasına, bu da, kullanılan antibiyotiklerin giderek etkisiz kalması, dolayısıyla hastalıkların tam anlamıyla tedavi edilememesi, direncin yayılması ve ekonomik kayıplar ile sonuçlanmaktadır.


Dolayısıyla bakterileri direk öldürmek yerine aralarındaki haberle șme sistemini bloke ederek bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek ve kontrol altında tutmak, patojenlerle sava șta çok umut vaat eden yeni bir strateji olarak dü șünülmektedir.

1- Doğal İnhibitörler 2- Sentetik Analoglar 3- Bazı İlaçlar



1- Doğal İnhibitörler Gram-negatif bakterilerde çevreyi algılama sistemini bloke etti ği tespit edilen ilk bile șik, kırmızı bir deniz algi olan Delisea pulchra’dan izole edilen halojenlenmi ș furanonlardır.

Patulin Penicillic asit 4-nitro-pyridine-N-oxide (4-NPO) sarımsak özütü cinnamaldehyde vanillin p-coumaric acid catechin
gibi birkaç doğal bileșiğin daha Gram-negatif bakterilerin çevreyi algılama sistemini etkilediğini rapor edilmiștir.

 Ancak bu bile șiklerin ço ğunun ya toksik olmaları ya da tolere edilebilir dozlarda etki gösterememeleri nedeniyle insan kullanımına çok uygun olmadıkları görülmü ștür.


2- Sentetik Analoglar ve Sentetik Bile șikler P. aeruginosa sinyal molekülü Hücreler arası ileti șimi sa ğlayan sinyalin alınmasını önlemek amacıyla reseptöre (LuxR-tipi) kar șı yarıșan sentetik moleküller



Bilgisayar destekli molekül dizaynı ile QSI molekül taraması çalıșmaları ile yapısal olarak AHL’ lara benzerlik göstermeyen bazı moleküllerin de bazı bakteri türlerinde QS sistemini inhibe etti ği görülmü ștür.

3- Bazı Bilinen İlaçlar •İlaç pazarındaki bazı ilaçların kullanımlarına neden olan biyolojik etkilerine ilave olarak quorum sensing aktivitesine de sahip olduları gösterilmiștir. •Bazı makrolid ve non-makrolid antibiyotiklerin sub-MIC değerlerinde, Gram (-) bakterilerin quorum sensing sistemi üzerine etkileri rapor edilmiștir. •Salicylic acid, nifuroxazide ve chlorzoxazone’un P. aeruginosa quorum sensing sistemini inhibe ettiği görülmüștür.

•Tobramycinin , P. aeruginosa da elastaz üretimini azalttığı gözlenmiștir. •Bilinen ilaç moleküllerinin bakteriyel QS üzerindeki etkileri onların farklı medikal uygulamalarda kullanılma potansiyelleri olduğunu göstermektedir


Eğer insan kullanımına uygun QS inhibitörler geliștirilebilirse, bu moleküllerin antibiyotiklerden farkı ne olacak? •Üremeyi direk olarak etkilemeyeceklerinden, dirençli bakterilerin gelișimine neden olmayacakları, •konakta mevcut faydalı bakteri komünitelerini yok etmeyecekleri umulmaktadır.

QS inhibitörlerinin mevcut antibiyotiklerle birlikte kullanılarak onların etkisini artıracakları ve raf ömrünü uzatacağı umulmaktadır.

ÇOCUKLARDA VİTAMİNLER

Vitamin ve mineraller bağışıklıkta önemlidir. A, B , C , D , E, K vitaminleri ve demir , çinko , selenyum gibi minareller bağışıklık sistemi için gereklidir.

*A vitamini: Yumurta, süt, havuç, domates, kabak , ıspanak, koyu yeşil yapraklı ve trabzon hurması, kayısı gibi turuncu sebzeler A vitamininden zengin besinlerdir.

*B vitamin: Kırmızı et, balık, süt, yumurta, ıspanak, domates, yeşil yapraklı bitkiler, kuru baklagiler, muz.

*C vitamini: Limon, portakal, mandalina, dolmalık biber, maydanoz, kivi ve greyfurt, kuşburnu bol miktarda C vitamini içerir.

*D vitamini : Süt ürünleri, uskumru,sardalya, somon gibi yağlı balıklar, yumurta sarısı, kuzu ciğeri, maydanoz, tatlı papates, ısırgan otu , mantar .

D vitamini ağırlıklı olarak güneşten alınmalıdır.

*E Vitamini: Antioksidan özelliği vardır. Fındık, ceviz, badem, yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve tahinde bulunur..

*K vitamini: Koyu yeşil yapraklılar , brokoli, bamya , maydanoz , lahana, havuç.

*Çinko: Kırmızı et, yumurta, ıspanak, süt, yoğurt, kabak çekirdeği ve ceviz, fındık ve badem gibi yağlı tohumlar doğal bir antioksidan olan çinko bakımından zengin besinlerdir

*Demir: kırmızı et, yumurta, koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller, kereviz yaprağı, roka ve kuru kayısıdır. Demir C vitamini ile beraber alındığında emilimi artar. Sabah kahvaltısında yumurtanın yanında C vitamininden zengin domates ve sivri biber verilebilir.

QT yi uzatan ilaçlar

Antimalaryal: Yüksek risk:, Quinidine, Quinine
Azol antifungaller:   Orta risk: Fluconazole, 
Makrolid grubu antibiyotikler: Orta risk: Azithromycin, Erythromycin, Clarithromycin
Antihistaminikler; , Hydroxyzine, Terfenadine
Antiemetikler: Orta risk: Ondansetron (IV kullanım ile risk, oral kullanımdan daha büyüktür)
Düşük-Orta risk: Granisetron, 
SSRI’lar (Trisiklik antidepresanlardan daha az): Citalopram, Escitalopram, Fluoxetine 
Prokinetik:Orta risk: Domperidone
Bronkodilatörler (beta-2 agonistler);Albuterol,  Salmeterol, Terbutaline, Vilanterol

sarı kantaron

sarı kantaron:  hypericum perforatum
yara iyilestici, bakterisitik, antiinflamatuvar etkili.
 son zamanlarda mild depresyon tedavisinde kullanılıyor.
cidd ideprasyonda , organ transplantasyonunda, antidepressan, antikoagulan  tedavi alanlarda , digoksin, teofilin alanlarda kullanılmamalıdır.
içerdiği hipersini ile kanser oluşumunu engelledigi gösterilmiş.Kantaron hâlihazırda kanser tedavisinde kullanılan sınırlı sayıdaki bitkilerden biridir (Kintzios, 2006
hiperforin ile aktif yara iyileştirici etkiye sahiptir.

  Saljic (1975)’in bildirdiğine göre H. perforatum çiçek ekstraktından hazırlanan merhem kullanıldığında birinci derece yanık 48 saat içinde iyileşmiştir
 hiperisin ve hiperforin antibaktel etkıye sahip

Kantaron Yağı: Bu yağ iki şekilde hazırlanabilir. Birinci yöntemde 100 gr kantaron çiçeği içinde 250 gr zeytinyağı bulunan bir şişeye konur. Bu karışım ara sıra çalkalanarak 15 gün güneşte bırakılır ve sonra pamuktan süzülür. Bu hazırlama şekli ülkemizde oldukça yaygındır.  Kantaron yağı hazırlanırken taze ya da kurutulmuş çiçekler kullanılabilir. Yanık yaraları ya da çıbanlar bu yağ ile pansuman yapılır (Baytop, 1999).

calendula officinalis ( aynı sefa bitkisi)

Calendula Officinalis:
dahili olarak mükoz membran enflamasyonu, peptik ulcus,  GİS spazmında
harici olarak  yüzeyel kesik, yara iyilesmesinde kullanılır.
boğaz agrısında ve peptik ülserde 1-2 gr yani bir tatlı kaşığı bitki 150 ml. sıcak suda 10 -15 dakika demlenir ve gunde 3 kez içilir.

harici olarak 1 yemek kasıgı bitki 500 cc sıcak suda 15 dakika demlenir ve yaraya kompres yapılır .
anticandidial ve antiviral etki ( influenza ve herpese karsı)  gosterilmiş.
hepatoprotekrif etki ve immnomodulator etkisi gosterilmiş.


FFP monografı 2017
 ESCOP monographs 2003

#AROMATERAPİ

STRESS İLİŞKİLİ HALLER:
clary
cypress
lavanta
lemongrass
paculi
petitgrain
vetiver

DEPRESYON:
bergamot
rom.papatyası
geranıum
lavanta
lemongrass
neroli
orange
patitgrain
paculi
pepermint
rose

ANKSİYETE:
bergamot
german papatya
clary
frankincense
geranuım
lavanta
lemon
neroli
tangarıne
thyme

MIGREN/BASAGRISI:
german papatya
rom. papatya
lavanta
lemongrass
citronella
pepermint

BRUİSE:
germ papatya
geranuım
lavanta
helichurcyım