Amipli dizanteri:

amip en sık güneydoğu   Anadolu bölgesinde görülmektedir. Feko oral  yolla bulasır. İyi yıkanmamış sebze ve asemptomatik tasıyıcıların hazırladığı besinlerle bulaşır.

Amip ishalinde  ani başlayan ateş ,üşüme ,tireme sıvı  elekrolit kaybına neden olan ciddi ishal vardır. 1-3 haftada giderek artan ishal, kilo kaybı, kolik tarzda karın ağrısı, tenesmus görülür , makroskopik olarak gaitada kan ve mukus vardır.

Tanı dışkıda  ELİZA ile E.hist. antijeni gösterilmesi ile konur. E.hist dışkıda kist ve trofozoitlerinin gösterilmesi  için taze dışkıda en az 3 kere bakmak gerekir. Mikroskopik incelemede e.hist ile dispar ayrımı yapılması zordur. Dışkıda eritrosit fagosite etmiş trofozoitleri görmek tanı koydurur.

Tedavide metronizadol kullanılır.

Çölyak Hastalığı:

Buğday, arpa, çavdar, yulaftaki bir protein olan  gliadine karşı oluşan immünolojik yanıt sonucu gelişen malabsorbsiyon sendromudur. Karın ağrısı, ishal ve büyüme gelişme geriliği triadı klasiktir. Son zamanlarda extraintestinal sistem bulguları ön plana çıkmaktadır. Selektif Ig A eksikliği çölyak hastalığı olan çocuklarda 10-20 kat sıktır.

Klinik bulgular: 

ishal, karın ağrısı, şişkinlik,solukluk, anemi, kilo kaybı, büyüme geriliği, boy kısalığı, iştahsızlık, bazen de kabızlık,

 GIS dışı bulgular:

 açıklanamayan transaminaz yüksekliği, gecikmiş puberta, boy kısalığı, püstüler cilt lezyonları, rekürren aftoz stomatit, tedaviye dirençli demir eksikliği anemisi, kolay kemik kırıkları, dişlerde mine kusurları, nöropsikiatrik bozukluklar.

Dermatitis herpetiformis tanısı alan hastalara ileri tetkik yapmadan ÇH tanısı konabilir.

Tanı:

  lab.  testleri ile konur. Mutlaka glutenli diyet alıyorken yapılmalıdır. 

Çölyak hastalarında Ig A eksikliği de sık olduğundan serum Ig A değeri de istenmelidir. 

Testlerde Ig A ve Ig G birlikte bakılır.

İlk bakılacak tetkik: doku transglutaminaz Ig A ve Ig G dir.( tTG IgA ve IgG.) 

Antiendomisyum  (EMA ) Ig A ile birlikte bakılması tanısal değeri yükseltir.

İki yaşından küçük çocuklarda tTG ve EMA antikor duyarlılığı düşük olduğu için  anti deaminated gliadin peptit (DGP) Ig G ve tTG IgG birlikte istenir.

Antigliadin antikorları günümüzde kullanılmamaktadır.

Günümüzde ÇH araştırılmasında tercih edilen ilk serolojik test tTG Ig G dir.

Tarama amaçlı ve malabsorbsiyon semptomlarında ÇH için t TG Ig A .

ikisinin birlikte istenmesi daha pratiktir.

Tedavi: ömür boyu glütensiz diyettir.

Uzun süre tanı almayan veya glutensiz diyete uymayan hastalarda görülen en önemli komplikasyonlar otoimmun hastalıklar,osteoporoz ve Tve B hücreli  hücreli non-Hodgkin lenfoma ve GİS adenokarsinomu  gelişme riski artmıştır. Erişkindönemde ise infertiliite, spontan abortus, prematur doğum riskinde artış görülür.

Çocuklarda Ateşe Yaklaşım

Ateşte  yaşa göre yaklaşım:

0-28 gün:

Ateşli tüm YD sepsis kabul edilir. Sepsis için enfeksiyon markerlerı bakılır. Antibiyotik başlanır.

1-3 ay:

Tam kan sayımı, prokalsitonin( PCT), CRP, TIT, kültürler. alınır.

WBC <5.000 ya da  >15.000, CRP>20mg/L,  PCT 0.3 ng/ml ise = LP !!

Eğer 48 saat içinde aşı yapıldıysa ayrıntılı inceleme gerekmez.

3 ay – 3 yaş :

Tam bir fizik muayene  ve iyi bir anemnez gerekir.

Aşılama durumuna bakılır. < 6 ay ise aşısız kabul edilir.

3 pnomokok ve 2 HiB aşısı yoksa aşısız kabul edilir.

Aşısı eksikse: 

WBC>15.000, nötrofil>10.000 gizli pnömokok  bakteriemisi riski = hemokültür!

Solunum  sıkıntısı varsa PA grafi, WBC >20.000 ise solunum sıkıntısı olmasa da PA grafi istenmelidir.

TIT istenmelidir.

Aşıları tamsa :

 Toksik olmayan çocukta bakteriemi riski düşüktür. 

TIT mutlaka görülmelidir.

Aşıları tam ama toksikse : tam kan sayımı , kültürler,

Solunum sıkıntısı varsa ya da WBC >20.000 PA grafisi istenir.

TIT istenir.

Antipretik tedavi ilk tercih parasetamoldur..

adrenalin ve dopamin dozu

Adrenalin, Noradrenalin:

0.6 x çocuğun kilosu

100 cc % 5DX içine konur  --> 1cc / sa= 0.1 mcgr/kg/dak. demektir.

çocuk 10 kg : 0.6x10= 6
6 mg 100cc Dx içinde  saatte 3 cc gidecekse  0.3 mcgr / kg/ dak dan gidiyor demektir.


Dopamin, Dobutamin, Lidokain:

6x kg çocuğun kilosu

100 cc %5 Dx içinde --> 1cc / sa= 1 mcgr/ kg / dak.  gidiyor demektir.

yenidoğanda hipoglisemi sınırları

yenidoğanda hipoglisemi sınırları:

ilk 4 saat: < 25 mg /dl

4-24 saat: < 35 mg /dl

24- 48 saat: < 50 mg /dl

> 48 saat :  < 60 mg /dl

D VİTAMİNİ

Haftada 3 kez 30 dakika güneşlenmek D vitamini sentezi için yeterlidir.

D vit > 20 ng / ml. normal değeri.

D vit < 12 ng / ml olursa D vitamini eksikliğidir.,

Proflaxi : 

0-12 ay 400 Ü, > 12 ay 600 Ü / gün

D vitamini eksiklik tedavisi :

2.000 Ü / gün , 2-6 Hafta verilir, 

sonra idame 400-600 Ü ile devam edilir.. max 2.500 Ü/ gün

Stoss tedavi artık önerilmiyor. Eğer verilecekse İlk yaş için 50.000 Ü, 12 yas altı için 150.000 Ü.

RAHİTİS tedavisi:

 D vitamini 2.000 Ü / gün 12 hafta, + 500 mg/ gün kalsiyum ( yaştan bağımsız ) ilk 2 hafta.

1 kase yoğurt 200 mg , 1 bardak süt 200 mg, bir kibrit kutusu peynir 70-80 gr. kalsiyum içerir.

D vitamin intox u > 100 ng /ml.

FEBRİL KONVULSİYON:

6 ay – 5 yaş arası çocuklarda, santral sinir sistemi enfeksiyonu veya başka bir etken bulunmaması koşuluyla ateşle birlikte görülen nöbettir.

Basit febril konvülsiyon:

15 dakikadan kısa süren, aynı günde ya da aynı hastalık süresince tekrarlamayan, tonik-klonik ve ateşin eşlik ettiği konvulsiyondur.

Komplike febril konvulsiyon:

15 dakikadan uzun süren, 24 saat içinde tekrarlayan, fokal nöbetle seyreden, postiktal bulguları olan  nöbettir.

 FK tekrarlama risk faktörleri:

• ·        15 aydan önce olması,
• ·        ailede FK öyküsü,
• ·        ailede epilepsi öyküsü,
• ·        sık  ateşlenme,
• ·        nöbetin düşük ateşle olması,
• ·        ateşin başlamasından çok kısa süre sonra (<1 saat) konvulsiyonun görülmesi. 
• Komplike FK

Ateşi kontrol etmek için verilen parasetamol ya da ibuprofen FK yi önlemez!

FK ya yüksek ateşin değil, ateşin aniden yükselmesinin neden olduğu düşünülmektedir.

Nöbet eşiği çocuktan çocuğa değişir. %25-40 olguda aile öyküsü vardır.

FK da ateş odağını saptanması gerekir.

FK da çocuklar en sık  otitis media tanısı alır. ÜSYE, viral sendromlar,roseola infantum, AGE ve pnömoni diğer nedenlerdir. 

Aşılardan DPT  48 saat içinde ;KKK aşısında 7-14. günlerde ateş ve nöbet olabilir.

Ateş odağı için tam kan, temel biokimya paneli, idrar tahlili, akciğer grafisi istenebilir.

LP konusunda fikir birliği yoktur. 12 aydan küçük bebeklerde önerilmektedir.

LP için kriterler:

• ·        menenjit bulguları varlığı,
• ·        ilk FK kompleks tipte ise,
• ·        post iktal uzayan bilinç bozukluğu  ( >1 saat )
• ·        nöbetten önce antibiyotik kullanıyor olmak
• ·        İlk yapılan LP normal  ama sonradan klinik kötüleşirse 

FK da rutin EEG istenmez.

Tedavi:

İlk amaç hava yolu açıklığının sağlanmasıdır. Oksijen verilir.Kan şekeri bakılıp hipoglisemi saptanırsa 5 cc/kg.dan % 10 Dx verilir.

1.basamak tedavi:

Midazolam 0.1- 0.2  mg/kg IV , IM

Midazolam 0.2 mg/kg nazal  ( max 5 mg.)

Midazolam 0.5 mg /kg bukkal ( max. 10 mg)

Diyazepam 0.3-0.5 mg/kg IV ( max .<5 yaş: 5 mg; >5 yaş:10 mg.)

Diyazepam 0.5 mg/kg rektal  ( max. 20 mg)

Nöbet durmassa 5 dakika sonra tekrarlanabilir.

2.basamak tedavi: ilk basamak tedavi ile konvülsiyon durmassa

Fenitoin  IV. 20 mg/ kg ( max 1 gr) 20 dakikada SF içinde .

Fenobarbital 20 mg/ kg ( max 1 gr) 20 dakikada .


komplike FK ateşli durumda nöbetin tekrar olusmasını önlemek için: 
oral Diazem 0.5 mg/kg/ doz 8 saatte bir ( rectal 0.5 mg/kg) ilk 48 saat 

bu önlem ilerde gelişmesi muhtemel epilepisiyi önlememektedir.